Ποιος θα φανταζόταν ότι η καλλιγραφία θα θεωρούνταν πρώτο και βασικότερο προσόν από τη γνώση της ζωγραφικής; Κι όμως, στην κινέζικη κουλτούρα η καλλιγραφία κρατά τα πρωτεία!

---

Ένας Κινέζος για να θεωρείται μορφωμένος απαιτείται να έχει τέσσερις βασικές δεξιότητες. Η πρώτη είναι η καλλιγραφία και ακολουθούν η ζωγραφική, η ικανότητα να παίζει κάποιο μουσικό όργανο και να γνωρίζει πολύ καλά κάποιο επιτραπέζιο παιχνίδι στρατηγικής.

Στην αρχαία αλλά και στη σύγχρονη Κίνα, η καλλιγραφία θεωρείται μία από τις υψηλότερες μορφές τέχνης. Είναι μία μορφή αφηρημένης τέχνης εξαιρετικής σημασίας για τους λαούς της Ανατολής. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην αρχαία Κίνα, μέσω του γραφικού χαρακτήρα στην καλλιγραφία μπορούσαν να κατανοήσουν και να εξηγήσουν στοιχεία της προσωπικότητας του ανθρώπου. Έτσι, η καλλιγραφία αποτελούσε βασικό κριτήριο επιλογής  για τους ανθρώπους που θα συνέθεταν την αυτοκρατορική αυλή! Η καλλιγραφία στην κινέζικη γλώσσα είναι μια αυστηρή μορφή τέχνης που απαιτεί σιγουριά και αυτοπεποίθηση από τον καλλιτέχνη, αφού οι γραμμές που σχεδιάζονται είναι μόνιμες και μετά την σχεδίαση τους δεν επιδέχονται παρεμβάσεις και διορθώσεις. Γι’αυτό, κατά τη σχεδίαση, η προσοχή στη λεπτομέρεια και η σταθερότητα θεώρουνται απαραίτητα συστατικά της επιτυχίας.

Μορφές Καλλιγραφίας
Υπάρχουν διάφορες μορφές καλλιγραφίας που μπορεί να συναντήσει κανείς: από την αυστηρή τετραγωνισμένη γραφή μέχρι την τελείως αφηρημένη που μέχρι και οι ίδιοι οι Κινέζοι δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν. Ο καλλιτέχνης, ελέγχοντας την ποσότητα του μελανιού, την ευελιξία του πινέλου του καθώς και το πάχος και την απορροφητικότητα του χαρτιού, μπορεί να αφήσει ελεύθερη τη δημιουργικότητά του και τη φαντασία του και να αυτοσχεδιάσει. Μέσα στα πλαίσια του αυτοσχεδιασμού βρίσκει κανείς και κάποια στοιχεία που για τη δυτική καλλιγραφία θεωρούνται λάθη, όπως σκόρπιες πινελιές και παράταιρες γραμμές. Οι γραμμές ωστόσο του χαρακτήρα, όσο αφηρημένες και αν είναι ως προς τη μορφή τους, ακολουθούν μία πολύ συγκεκριμένη σειρά με την οποία σχεδιάζονται. Έτσι, πολλές φορές, οι αναγνώστες αδυνατώντας να αναγνωρίσουν ένα χαρακτήρα, προσπαθούν να καταλάβουν με ποια σειρά σχεδιάστηκαν οι γραμμές ώστε να φτάσουν στην αναγνώριση του.

Η καλλιγραφία με τη χρήση πινέλου είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη όχι μόνο στην Κίνα αλλά και την Κορέα και την Ιαπωνία. Σε πολλές από τις σχολές της Κορέας και της Ιαπωνίας διατηρείται ακόμα και σήμερα η παράδοση διεξαγωγής διαγωνισμών μεγάλων ιαπωνικών χαρακτήρων με την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Η κινέζικη καλλιγραφία στο πέρασμα των χρόνων δεν έχει μαγέψει μόνο τους λαούς της Ανατολής. Και στη Δύση πολλοί φημισμένοι καλλιτέχνες και ζωγράφοι έχουν δηλώσει το θαυμασμό τους για αυτήν την πανέμορφη τέχνη. Ο Pablo Picasso συγκεκριμένα είχε παραδεχτεί την επιρροή της στα έργα του, δηλώνοντας ότι, αν ζούσε κάποτε στην Κίνα, θα ήταν μάλλον καλλιγράφος παρά ζωγράφος.

«Τέσσερις Θησαυροί Μελέτης»
Είναι φανερό ότι η καλλιγραφία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής κουλτούρας της Κίνας και συνδέεται άμεσα και με την ζωγραφική. Ενώ όμως οι δυτικοί θεωρούν τα πινέλα, τα χαρτιά και τους καμβάδες απλά μέσα για να επιτύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, οι λαοί της Ανατολής ονομάζουν το πινέλο, το μελάνι, το μελανοδοχείο και το χαρτί τους «τέσσερις θησαυρούς της μελέτης»! Τα θεωρούν εργαλεία που βοηθούν στην έκφραση των συναισθημάτων των καλλιτεχνών και τους αποδίδουν μια ιερότητα, υπογραμμίζοντας έτσι την πνευματική τους σημασία στη διαδικασία κατασκευής ενός έργου. Για τον καλλιτέχνη, η καλλιγραφία είναι μια διανοητική άσκηση που απαιτεί μεγάλη πειθαρχία. Χάρη στην ιδιομορφία των κινέζικων πινέλων, ο καλλιτέχνης μπορεί, με ένα μόνο εργαλείο, να παράγει πολλές διαφορετικές γραμμές και δεν χρειάζεται να εναλλάσει τα εργαλεία του. Αυτό εξυπηρετεί και την πνευματική διάθεση των καλλιτεχνών αφού κατά τη διάρκεια της δημιουργίας βρίσκονται σε συνεχή διαλογισμό.