Νέα

24.04.2019

Μετεγκατάσταση και Εργασία στη Σουηδία: «Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζεις»

Ονειρεύεσαι να συνεχίσεις την καριέρα σου ως γιατρός, νοσηλευτής, μηχανικός ή προγραμματιστής στη Σουηδία, αλλά αναρωτιέσαι ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσεις; Παρακάτω, θα βρεις μερικές βασικές πληροφορίες, απαραίτητες, όμως, για τη μετάβαση και την επιβίωσή σου στη μακρινή σκανδιναβική χώρα.

Γλωσσομάθεια (επικοινωνία) | Γνώση Σουηδικών
Οι Σουηδοί μιλούν πολύ καλά την αγγλική γλώσσα. Στη Σουηδία προσφέρονται αγγλόφωνα μεταπτυχιακά και έχουν την έδρα τους πολυεθνικές εταιρείες. Είναι, λοιπόν, σύνηθες πολλοί να μεταναστεύουν έχοντας ως εφόδιο μόνον την άριστη γνώση Αγγλικών. Όμως, υπάρχουν επαγγέλματα και πόστα, όπου οι υποψήφιοι δεν γίνονται δεκτοί μόνον με Αγγλικά. Συγκεκριμένα, γιατροί και νοσηλευτές οφείλουν να γνωρίζουν τη σουηδική γλώσσα, ακόμα και αν δεν έχουν δώσει εξετάσεις σουηδικών για το ανώτατο δίπλωμα γλωσσομάθειας (TISUS). Το ίδιο ισχύει και με όσους εργάζονται στην εξυπηρέτηση πελατών και στην παροχή υπηρεσιών. Ακόμα και σε ένα πολυεθνικό εργασιακό περιβάλλον, όπου η επικοινωνία γίνεται στα Αγγλικά, η γνώση σουηδικών, επιπέδου Swedex A2, που θα επιτρέψει τη διεξαγωγή μιας υποτυπώδους συζήτησης, συνεκτιμάται. Και αυτό επειδή δίνει την εντύπωση στους εργοδότες ότι η απόφαση του υποψηφίου να μεταναστεύσει στη Σουηδία είναι συνειδητή, ότι επενδύει δηλαδή σε μακροπρόθεσμη παραμονή στη χώρα.

Η σουηδική γλώσσα ανήκει στην οικογένεια των βόρειων γερμανικών γλωσσών, όπως επίσης τα Νορβηγικά και τα Δανέζικα. Όσοι γνωρίζουν καλά Γερμανικά, έχουν μεγάλη άνεση στην εκμάθηση σουηδικών, αφού οι περισσότερες λέξεις έχουν γερμανική ρίζα. Η γραμματική είναι εύκολη, καθώς το ρήμα δεν κλίνεται. Δύσκολη, όμως, είναι η σύνταξη, αφού απαιτεί μεγάλη προσοχή στη σειρά με την οποία τοποθετούμε τα μέρη του λόγου. Αντίστοιχη δυσκολία αντιμετωπίζουν οι ελληνόφωνοι σπουδαστές στην προφορά: δεν προφέρεται πάντοτε ό,τι διαβάζεται. Μια μικρή δε παραλλαγή στον επιτονισμό, μπορεί να αλλάξει την έννοια της λέξης, προκαλώντας πλήθος παρανοήσεων!

Συνήθως, οι περισσότεροι οικονομικοί μετανάστες συνεχίζουν να διδάσκονται στη Σουηδία τη γλώσσα για να την τελειοποιήσουν. Στους πολίτες δε της ΕΕ προσφέρονται ταχύρρυθμα μαθήματα σουηδικών διάρκειας τριών μηνών. Λειτουργούν, επίσης, για όλους, δημόσια σχολεία τριών βαθμίδων: το SFI (Swedish for Immigrants), που αντιστοιχεί στο επίπεδο του δημοτικού, το SAS Grund, που αναλογεί στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού και το SAS Gymnasiet, που αναλογεί στο γυμνάσιο. Όταν η επίδοση του εγγεγραμμένου ενήλικα στο μάθημα είναι καλή, αλλά το εισόδημα του χαμηλό, λαμβάνει φοιτητικό επίδομα, συνεπώς πληρώνεται για να διαβάζει και να περνάει τις εξετάσεις. Για το φοιτητικό επίδομα αλλά και για άλλες διευκολύνσεις (δάνεια), θα βρείτε πληροφορίες στο https://www.csn.se/.

Πολιτογράφηση | Έκδοση ΑΦΜ & ΑΜΚΑ
Μπορεί να έχεις περάσει τις εξετάσεις σουηδικών, αλλά το να περάσεις τις «εξετάσεις» της πολιτογράφησης είναι μια άλλη υπόθεση. «Κλειδί» για την εγγραφή όσων μεταναστεύουν στη Σουηδία στα παραπάνω μαθήματα σουηδικών, αλλά και για ένα πλήθος άλλων δικαιωμάτων, είναι ο 12ψήφιος αριθμός του (σουηδικού) ΑΦΜ. Η απόκτησή του ισοδυναμεί με την ένταξη του πολίτη στο σουηδικό σύστημα. Μέσω του ΑΦΜ του κάνει ψηφιακές συναλλαγές με τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, ενώ παράλληλα αποτελεί την ηλεκτρονική υπογραφή και το σουηδικό του ΑΜΚΑ.

Για να εκδώσουν αριθμό ΑΦΜ οι ενδιαφερόμενοι μετανάστες που έχουν ήδη βρει εργασία στη Σουηδία, προσκομίζουν πιστοποιητικό από τον εργοδότη τους, αλλά και αποδεικτικό της νέας τους διεύθυνσης στη Σουηδία. Οι φοιτητές, κατά κανόνα, δεν δικαιούνται ΑΦΜ κατά τον πρώτο χρόνο φοίτησης, καθώς θεωρείται δεδομένο ότι είναι ασφαλισμένοι στη χώρα τους, οπότε διαθέτουν την ευρωπαϊκή κάρτα υγείας που ισχύει και στη Σουηδία.

Για όσους πηγαίνουν διερευνητικά για εργασία στη Σουηδία, η διαδικασία είναι πιο δύσκολη. Οφείλουν να προσκομίσουν στην εφορία αποδεικτικό τραπεζικού λογαριασμού, όπου να φαίνεται ότι έχουν επαρκές υπόλοιπο για να ζήσουν στη Σουηδία, όπως και αποδεικτικό ότι έχουν δημόσια ασφάλεια στην Ελλάδα. Ένας μακροχρόνια άνεργος σπάνια πληροί τα παραπάνω κριτήρια. Συστήνεται, λοιπόν, η μετάβαση στη Σουηδία για όσο διάστημα κάποιος είναι εγγεγραμμένος στον ελληνικό ΟΑΕΔ και διαθέτει την ανάλογη κάρτα ανεργίας και τα δικαιώματα.

Για τα παιδιά που γεννιούνται στη Σουηδία [σ.σ. και τα παιδιά μεταναστών], η εγγραφή για ΑΦΜ γίνεται online λίγα λεπτά μετά τη γέννησή τους.. Ο δε 12ψήφιος κωδικός αναγράφεται στο βραχιολάκι που φορούν στο μαιευτήριο.

Σύστημα Υγείας
Δεν είναι μόνο η εργασία στη Σουηδία που διέπεται από κανόνες, αφού εξίσου οργανωμένο είναι και το σύστημα υγείας και περίθαλψης. Για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, οι πολίτες καλούν τον αριθμό 1177 ή, αν είναι επείγον, πηγαίνουν στο πλησιέστερο ιατρικό κέντρο. Εκεί, περιγράφοντας τα συμπτώματά τους, καθοδηγούνται ανάλογα από το προσωπικό. Ο γενικός ιατρός είναι αυτός που παραπέμπει τον ασθενή, εφόσον χρειάζεται, σε γιατρό άλλης ειδικότητας. Οι ασθενείς δεν έχουν πάντα τον ίδιο γιατρό, αλλά κάθε φορά τους αναλαμβάνει εκείνος που είναι διαθέσιμος. Εντός, όμως, 15 λεπτών από την ολοκλήρωση της επίσκεψής τους, ο ηλεκτρονικός τους φάκελος επικαιροποιείται online από τον γιατρό που τους εξέτασε. Έτσι, τηρείται μια συνέχεια στις θεραπείες και διαφυλάσσεται το ιατρικό ιστορικό του κάθε πολίτη. Σε λίγο καιρό, μπαίνοντας με τον προσωπικό κωδικό (ΑΦΜ) στην ιστοστελίδα του Υπουργείου Υγείας, οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν το ιστορικό τους, όπως και την έως εκείνη τη στιγμή συνταγογράφησή τους. Αυτή η δυνατότητα υπάρχει τώρα μόνο για τους ηλεκτρονικούς φακέλους των παιδιών.

Το σύστημα υγείας είναι εν πολλοίς δημόσιο. Υπάρχουν λίγοι ιδιώτες γιατροί και ιδιωτικά νοσοκομεία, τα οποία όμως επιχορηγούνται από το κράτος και ακολουθούν συνήθως την τιμολογιακή πολιτική και τους κανόνες των δημοσίων. Οι προγραμματισμένες επισκέψεις στο κέντρο υγείας χρεώνονται με 20 ευρώ, ενώ τα έκτακτα περιστατικά τιμολογούνται 12 ευρώ για τα παιδιά  και 45 ευρώ  για τους ενήλικες . Στη δεύτερη περίπτωση, όμως, η αναμονή μπορεί να φτάσει ακόμα και τις έξι ώρες, ιδίως κατά τους χειμερινούς μήνες, οπότε «αφθονούν» τα σπασίματα άκρων και η κίνηση στα ορθοπεδικά τμήματα είναι αυξημένη. Άπαξ και συμπληρωθεί από τις επισκέψεις σε γιατρούς το πλαφόν των 200 ευρώ, ο ασφαλισμένος αποκτά την περίφημη -ηλεκτρονική πλέον- κάρτα, fri kort. Με αυτήν εξυπηρετείται δωρεάν τον υπόλοιπο χρόνο, πολλές φορές και σε ιδιωτικές κλινικές.

Τα προγραμματισμένα ραντεβού ενηλίκων έχουν συχνά μεγάλη αναμονή. Εξ ου και πολλές μεγάλες εταιρείες, όταν θέλουν να προσφέρουν ως bonus στους εργαζόμενους έξτρα ασφαλιστική κάλυψη, τους δίνουν τη δυνατότητα της απάλειψης της αναμονής: δηλαδή, αντί να τους δεχτεί ο γιατρός σε δέκα μέρες, τους εξετάζει την επομένη του αιτήματός τους.

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός ακολουθεί τους ίδιους κανόνες στη Σουηδία [σ.σ. και σε άλλες σκανδιναβικές χώρες]. Η προγεννητική μέριμνα περιορίζεται στα στοιχειώδη – βασικές εξετάσεις αίματος, υπέρηχος Α και Β επιπέδου. Όσες γυναίκες επιθυμούν ενδελεχέστερο έλεγχο, πηγαίνουν ιδιωτικά και πληρώνουν. Η επίτοκος συνεργάζεται μόνο με μαία καθ' όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού. Ο πρώτος γιατρός που συναντά είναι ο αναισθησιολόγος που θα της χορηγήσει την επισκληρίδιο, ενώ μαιευτήρα βλέπει, μόνον αν υπάρξει κάποια επιπλοκή. Στη Σουηδία, εξαντλούνται όλα τα περιθώρια για φυσικό τοκετό, εξ ου και οι καισαρικές είναι μετρημένες. Αν, μάλιστα, δεν προκύψουν πόνοι έναρξης τοκετού την 41η εβδομάδα, η εγκυμοσύνη παρατείνεται έως την 42η εβδομάδα – ελέγχοντας απλώς, για προληπτικούς λόγους, το έμβρυο με ένα ακόμα υπέρηχο. Άλλωστε, και τις ίδιες τις εγκύους τις δέχονται στο νοσοκομείο, μόνο αφού έχουν αρχίσει να έχουν πολύ τακτικές συσπάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι το υπουργείο υγείας έχει δημιουργήσει ειδικά βίντεο με οδηγίες για τη γέννα σε αυτοκίνητο, γιατί πολλές φορές τα νεογνά δεν συμμορφώνονται με το σουηδικό πρωτόκολλο και έρχονται στον κόσμο προτού περάσουν τις πύλες του μαιευτηρίου.

Στέγη | Εξεύρεση Σπιτιού
Έχοντας εξασφαλίσει εργασία στη Σουηδία, ένα σημαντικό ζήτημα είναι και το κομμάτι της διαμονής. Το σοσιαλιστικό μοντέλο που εφαρμόστηκε για χρόνια στη Σουηδία έχει αφήσει το αποτύπωμά του στην αγορά ακινήτων, η οποία διέπεται από κανόνες. Συγκεκριμένα, για να νοικιάσει κάποιος ένα διαμέρισμα, πρέπει να αποσπάσει τη συναίνεση των ενοίκων όλου του κτιρίου και να προχωρήσει τηρώντας τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Ταυτόχρονα, γίνονται και πολλές υπενοικιάσεις, οι οποίες ωστόσο είναι παράνομες. Έρχονται, όμως, οι «μαύρες» υπενοικιάσεις να επιλύσουν το στεγαστικό πρόβλημα όσων δεν διαθέτουν τον «μαγικό» 12ψηφιο αριθμό.

Ακόμα κι η εκμάθηση σουηδικών είναι παιχνιδάκι μπροστά στην αγορά σπιτιού στη Σουηδία.  Όταν αγοράζει κάποιος ένα διαμέρισμα, δεν είναι ποτέ δικό του. Αγοράζει, επί της ουσίας, μετοχές από ένα κτίριο, το οποίο έχει τη νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας. Εξ ου και οφείλει να συμμετέχει μετά σε ΔΣ και έκτακτα συμβούλια των ενοίκων. Οι πιστοποιημένοι μεσίτες (απόφοιτοι επίσημων σχολών) ενημερώνουν τον ενδιαφερόμενο για τον προϋπολογισμό του κτιρίου, τα οικονομικά του στοιχεία, τα πιθανά δάνεια ή το αποθεματικό τους, τις επενδύσεις, τις οικοδομικές του άδειες και τις ανακαινίσεις που έχουν γίνει. Ο αγοραστής πρέπει να έχει το 15% του συνολικού ποσού της συναλλαγής και μπορεί να λάβει το υπόλοιπο ως τραπεζικό δάνειο.

Οι κατασκευαστικές εταιρείες, όπως και η πόλη της Στοκχόλμης, διαθέτουν τις δικές τους λίστες αναμονής, που αφορούν στις δημοφιλείς περιοχές του κέντρου. Μέχρι πρότινος, οι Σουηδοί ενέγραφαν τα παιδιά τους στις λίστες, άπαξ με τη γέννησή τους. Πρόσφατα θεσπίστηκαν τα 18 ως το κατώτατο όριο ηλικίας!

Τη δεδομένη στιγμή, η οικοδομική δραστηριότητα είναι έντονη. Πολλές οικοδομές υψώνονται από ιδιώτες, που παραμένουν πιστοί, ωστόσο, στους κανονισμούς της πόλης – προορίζοντας άλλα κτίρια προς πώληση και άλλα προς ενοικίαση. Ουκ ολίγες φορές ορίζεται ότι ένα κτίριο θα κατοικηθεί αποκλειστικά από ανθρώπους άνω των 55 ετών ή από φοιτητές, μια στρατηγική που γίνεται για να ρυθμίζεται η αγορά, να διατηρείται η πληθυσμιακή ισορροπία και να συγκρατούνται οι τιμές.

Νοοτροπία
Όποιος γνωρίζει τη σουηδική κουλτούρα, ξέρει πως oι Σουηδοί δεν αγαπούν μόνον τη φύση και τα σπορ, αλλά και τις ουρές – αναμένουν υπομονετικά τη σειρά τους στο λεωφορείο και σε κάθε είδους υπηρεσίες κλπ. Δεν τους αρέσει να βρίσκονται στο επίκεντρο, να τραβούν την προσοχή των πολλών, εξ ου και αποφεύγουν τις φωνές, τις έντονες συνομιλίες και τις συγκρούσεις. Σε σοβαρές διαφωνίες με συνομιλητές «μεσογειακού ταμπεραμέντου», απλώς «παγώνουν». Βρίσκοντας εργασία στη Σουηδία, οι νέοι σας συνάδελφοι, ευγενικοί αλλά απόμακροι, θα σας καλέσουν στην παρέα τους για ένα ποτό μετά τη δουλειά, αλλά ποτέ δεν θα σας κάνουν το τραπέζι σπίτι τους, το οποίο θεωρούν ότι ανήκει στην απόλυτα ιδιωτική τους σφαίρα. Η δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων με Σουηδούς είναι μια επένδυση, που απαιτεί χρόνο και υπομονή.

Με λίγα λόγια, εκτός από τη σουηδική γλώσσα, σημαντικό εφόδιο για να ζήσεις στη Σουηδία, αποτελεί η γνώση του συστήματος της εργασίας, της διαμονής και της υγείας. Με αφορμή τα παραπάνω tips, προετοίμασε το κατάλληλο έδαφος για να μεταβείς επιτυχώς σε … σουηδικό έδαφος!

Share: