Νέα

30.10.2018

Σκανδιναβοί της Καρδιάς μας | Αστυνομική Λογοτεχνία | Μυθοπλασία και Πραγματικότητα

Παρακολουθούμε με καμάρι την καριέρα της Ελληνίδας δημοσιογράφου, Αλεξάνδρας Πασχαλίδου, στη Σουηδία. Διαβάζουμε μανιωδώς τον εμβληματικό Νορβηγό συγγραφέα Τζο Νέσμπο. Κάνουμε μαθήματα σουηδικών και ζοριζόμαστε για να καταλάβουμε τα νοήματα του Δανού σκηνοθέτη, Λαρς Φον Τρίερ. Όμως, πέρα από αυτές τις στιγμές μερικής «επικοινωνίας», πόσο καλά γνωρίζουμε τους Σκανδιναβούς στο σύνολο τους; Το πολιτικό τους σύστημα, το κοινωνικό τους κράτος, τις γλώσσες τους, τη λογοτεχνία τους και δη την αστυνομική, στην οποία θεωρούνται πλέον «μαιτρ»;

Οι Βόρειες Χώρες φαίνεται ότι ανακάλυψαν πολύ νωρίτερα την αξία της συνεργασίας και την εφήρμοσαν με πολύ μεγαλύτερη επιτυχία σε σχέση με τους νότιους γείτονές τους. Ήδη από το 1953, που συστάθηκε το Συμβούλιο Υπουργών των πέντε κρατών, άρχισαν να πραγματοποιούνται τακτικές συναντήσεις για να φτάσουν στο επίπεδο μιας ουσιαστικής συνεργασίας. Από εκείνη την εποχή, θεσπίστηκε η ελεύθερη μετακίνηση πολιτών και εργαζομένων μεταξύ των πέντε χωρών. Παράλληλα, δημιούργησαν και οι πέντε ένα αξιοζήλευτο κράτος πρόνοιας, όπου όλοι ανεξαιρέτως απολαμβάνουν εξίσου ιατροφαρμακευτική φροντίδα και οικονομική υποστήριξη.

Βάζοντας γερά θεμέλια ισονομίας και ισοπολιτείας, έκαναν τα περισσότερα βήματα στην ισότητα των δύο φύλων. Οι Σουηδοί γονείς, παντρεμένοι ή όχι, μοιράζονται, κατά το δοκούν, 365 μέρες γονικής, επί πληρωμή, άδειας. Επίσης, στις σκανδιναβικές χώρες, οι γυναίκες κατέχουν υψηλόβαθμες θέσεις επιρροής σε όλους τους κλάδους, συμπεριλαμβανομένης και της πολιτικής, με περισσότερες από μία πρωθυπουργούς κατά την τελευταία δεκαετία.

Ευαισθησία δείχνουν όχι μόνον απέναντι στον πλησίον αλλά και στο φυσικό περιβάλλον. Οι πέντε χώρες – που συχνά αποφασίζουν και δρουν όλες μαζί ως μία – θεωρούνται οι πρωτοπόροι του οικολογικού κινήματος, των κρατών που δεν μένουν απλώς στις διακηρύξεις, αλλά εργάζονται προς αυτή την κατεύθυνση. Έτσι, από το 1995 έως το 2014, μείωσαν κατά 20% τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, με αποτέλεσμα η ηλεκτροπαραγωγή σήμερα να γίνεται με «πράσινες» μεθόδους, ενώ ταυτόχρονα η πορεία της οικονομίας τους ήταν εντυπωσιακά ανοδική. Η οικολογική συνείδηση διέπει, άλλωστε, το σύνολο της κοινωνίας, όπως αποδεικνύεται από την ευρύτατη χρήση του ποδηλάτου παρά τις δύσκολες καιρικές συνθήκες – και στις πέντε χώρες. Μια καλή συνήθεια που προσδίδει ένα αίσθημα ελευθερίας στους ποδηλάτες και βοηθά να διατηρούν «νουν υγιή εν σώματι υγιεί».

Οι εκπρόσωποι των πέντε χωρών στην Ελλάδα, με προεξάρχουσα τη Σουηδή πρέσβη,  Charlotte Sammelin, καθώς η χώρα της έχει τη δεδομένη στιγμή την Προεδρία στο Συμβούλιο Υπουργών των Βορείων Χωρών, ανέφεραν τα παραπάνω στοιχεία σε συνέντευξη τύπου, μια σπάνια ίσως εκδήλωση εξωστρέφειας των «Nordics». Επιβεβαίωσαν τον μύθο που θέλει τους Σκανδιναβούς να εμπιστεύονται και στηρίζονται στο κράτος και τους θεσμούς, κάτι που συμβάλλει αναμφισβήτητα στο αίσθημα ευτυχίας. Γιατί μπορεί κάποτε να τους αποδίδαμε τα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών, οι σύγχρονες όμως μελέτες δείχνουν ότι οι Σκανδιναβοί είναι οι ευτυχέστεροι της Γηραιάς Ηπείρου.

Εύλογα, όμως, εγείρεται το ερώτημα, πώς σε τόσο ευνομούμενες και εύρυθμες κοινωνίες ανθεί το αστυνομικό μυθιστόρημα; Τι δίνει τροφή στη φαντασία των συγγραφέων και τι ωθεί τους Σκανδιναβούς να διαβάζουν συστηματικά για μανιακούς δολοφόνους, στυγερά εγκλήματα και καλά κρυμμένα μυστικά;

Ο Πρέσβης της Νορβηγίας Jorn Gjelstad μίλησε για την αστυνομική λογοτεχνία, το είδος που «ευδοκιμεί» στην πατρίδα του, δίνοντας μία ευρύτερη ερμηνεία. «Το συγκεκριμένο είδος λογοτεχνίας έχει μεγάλη σχέση με το πολιτικό σύστημα στις χώρες μας, όπου η ισότητα, η κοινωνική δικαιοσύνη, η κοινωνική ενσωμάτωση, ο φιλελευθερισμός, αποτελούν ένα μοντέλο της κοινωνίας που πολλές φορές καταφέρνει να καλύπτει άλλες τάσεις και τυχόν υποβόσκον μίσος» ισχυρίστηκε. «Τολμώ να πω ότι όποιος τα διαβάσει μπορεί και να τρομάξει, αλλά όλοι εμείς αγαπάμε αυτήν την λογοτεχνία. Αποτελεί για εμάς ευκαιρία για ενδοσκόπηση. Μία διαδικασία μέσω της οποίας μπορούμε να εξετάσουμε εκ νέου τα πιο πρωτόγονα ένστικτα μας».

Στην παραπάνω ενδοσκόπηση μπορείτε και εσείς να συμμετάσχετε, αν δώσετε το «παρών» στην εκδήλωση «Οι Βόρειες Χώρες αφηγούνται. Η αστυνομική λογοτεχνία των Βορείων Χωρών: μυθοπλασία ή καθρέφτης της κοινωνίας τους;», που πραγματοποιείται την Τετάρτη 31.10.2018 στο Ινστιτούτο Γκαίτε, στις 7 μ.μ. στο πλαίσιο της «Αθήνα: Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018», σε συνεργασία με τις πρεσβείες και τα ινστιτούτα των εν λόγω χωρών. Με συντονίστρια τη Μικέλα Χαρτουλάρη, δημοσιογράφο και κριτικό βιβλίου, συγγραφείς, κριτικοί βιβλίου και δημοσιογράφοι από τη Δανία, την Ισλανδία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία και την Ελλάδα, θα ανταλλάξουν απόψεις επί του θέματος.

Share: