ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

H χρονιά ξεκίνησε στο Siountri School παραδοσιακά με kakizome. Και όχι, δεν είναι γρουσουζιά.

Ιαπωνική Καλλιγραφία

Στην αρχή κάθε νέου έτους, στην Ιαπωνία, κρατούν την παράδοση του kakizome – πρόκειται για το πρώτο έργο καλλιγραφίας της χρονιάς, στην οποία γράφουν ευχές, τους στόχους ή τις προθέσεις για το έτος που μόλις ανέτειλε. Είναι μια στιγμή περισυλλογής, δημιουργικότητας και ενδοσκόπησης πριν αρχίσει ο σύγχρονος τρόπος ζωής.

«Το πρώτο πράγμα που θυμάμαι είναι η μυρωδιά του μελανιού. Καθώς έβαζα νερό στο μελανοδοχείο και έτριβα το μελάνι (στερεό μελάνι σαν ένα ξύλο του Jenga), το άρωμα του μελανιού άρχισε σταδιακά να διαχέεται στον αέρα και μου άρεσε πολύ. Και καθώς δούλευα με το μελάνι, σταμάτησα να σκέφτομαι άλλα πράγματα – «ααα, πεινάω»,  «σε πόση ώρα θα βγω για διάλειμμα;» κλπ.― και το μυαλό μου ηρεμούσε. Είχε ένα αποτέλεσμα παρόμοιο με το διαλογισμό» θυμάται από την παιδική της ηλικία η κ. Akemi, καθηγήτρια ιαπωνικών στο Siountri School. «Επίσης, θυμάμαι, μια φορά που δεν μου βγήκε καλό το αποτέλεσμα και πρόσθεσα λίγο μελάνι για να το διορθώσω, η δασκάλα μου με μάλωσε, λέγοντας: «Δεν πρέπει ποτέ-ποτέ να το κάνεις αυτό! Θα το κάνεις πιο καλά στο επόμενο!»

Έτσι, μόλις γύρισε η κ. Akemi τον Ιανουάριο από την Ιαπωνία μοιράστηκε αυτό το δώρο με τους μαθητές της, καθώς αφιέρωσε το πρώτο μάθημα τους στην καλλιγραφία. Fude (πινέλο), sumi (μελάνι), suzuri (το δοχείο μέσα στο οποίο βουτάμε το πινέλο) και washi (χειροποίητο χαρτί) είναι όλα τα απαραίτητα σύνεργα για να υποδεχθεί κανείς τον νέο κύκλο ζωής. Μπορεί βέβαια να μην είχαμε χειροποίητο χαρτί στην τάξη, όμως οι μαθητές διασκέδασαν προσπαθώντας να σχηματίσουν ιδεογράμματα, καθώς η καλλιγραφία είναι μια ξεχωριστή τέχνη που απαιτεί μακρόχρονη εξάσκηση.

Δεν είναι ασφαλώς μια απλή τεχνική γραφής, η καλλιγραφία είναι στενά συνδεδεμένη με τη φιλοσοφία του Ζεν και την αναζήτηση της αρμονίας μεταξύ σώματος και νου. Με κάθε πινελιά επικεντρωνόμαστε στο παρόν, σε μία μόνο κίνηση κάθε φορά. Εκφράζει τη ζωτική ενέργεια και τα συναισθήματα του καλλιγράφου όπως ακριβώς είναι εκείνη τη στιγμή. Ένα επιτυχημένο έργο σέβεται τις αρχές της ισορροπίας των δυνάμεων και της αρμονίας στη σύνθεση και ενσωματώνει την ιαπωνική αισθητική έννοια του wabi-sabi, μεταξύ απλότητας και φινέτσας.

Η καλλιγραφία έφτασε στην Ιαπωνία από την Κίνα τον 6ο αιώνα, μαζί με τον Βουδισμό. Η «τέχνη της γραφής» (shodo) διδάσκεται για έξι χρόνια στο σχολείο στην Ιαπωνία, ενώ διδάσκεται και ιδιωτικά ως χόμπι, για παιδιά και ενήλικες. Σχολές στις οποίες συμμετέχουν πολλοί, είτε γιατί επιθυμούν να ασχοληθούν με τις τέχνες και τα γράμματα είτε γιατί απολαμβάνουν τη διαδικασία και τη συγκέντρωση που απαιτείται.

Πέρα από την καλλιτεχνική της διάσταση, η καλλιγραφία διαπερνά πολλές πτυχές της ιαπωνικής κουλτούρας. Στις παραδοσιακές τέχνες, όπως η ανθοδετική (ikebana) ή η ζωγραφική με μελάνι (sumi-e), η δεξιοτεχνία της γραμμής είναι υψίστης σημασίας και εμπνέεται άμεσα από τις καλλιγραφικές τεχνικές.

Η καλλιγραφία αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής των Ιαπώνων. Λέξεις γραμμένες με πινέλο κοσμούν τους τοίχους των σπιτιών και των ναών, διακοσμημένους φακέλους για ειδικές περιστάσεις, καθώς και αφίσες και συσκευασίες. Η καλλιγραφία είναι διαθέσιμη σε ένα ευρύ φάσμα μέσων και στυλ, από τα πιο κλασικά έως τα πιο μοντέρνα.